DEHB, Dikkat ve Öğrenme Güçlüğü

 

DEHB, dikkat güçlükleri ve özel öğrenme güçlüğü birbirinden farklı durumlardır; ancak bazı çocuklarda birlikte görülebilir ve belirtiler zaman zaman birbirine benzeyebilir. Bu nedenle çocuğun hangi alanda ve neden zorlandığını anlamak, uygun desteğin planlanması açısından önemlidir.

DEHB ve dikkat güçlüğü nedir?

Dikkati sürdürme, bir göreve başlama ve devam ettirme, yönergeleri takip etme, zamanı yönetme ve dürtüleri kontrol etme gibi beceriler çocukların öğrenme süreçlerinde önemli rol oynar.

DEHB’de dikkat, dürtüsellik ve hareketlilik alanlarında çocuğun günlük yaşamını ve işlevselliğini etkileyen güçlükler görülebilir. Ancak her dikkat dağınıklığı DEHB anlamına gelmez. Uyku, kaygı, motivasyon, çevresel koşullar ve farklı gelişimsel özellikler de çocuğun dikkat performansını etkileyebilir.

Öğrenme güçlüğü ile dikkat güçlüğü nasıl karışabilir?

Özel öğrenme güçlüğü yaşayan bir çocuk, okuma, yazma veya matematik gibi belirli alanlarda zorlandığı için dersten uzaklaşabilir, görevi tamamlamak istemeyebilir veya dikkati çabuk dağılıyormuş gibi görünebilir.

Benzer şekilde, dikkat güçlüğü yaşayan bir çocuk da yönergeleri kaçırdığı, görevleri tamamlamakta zorlandığı veya çalışmalarını organize edemediği için akademik becerilerinde güçlük yaşayabilir.

Bu nedenle yalnızca gözlenen tek bir belirti üzerinden karar vermek doğru değildir.

Disleksi ve DEHB birlikte görülebilir mi?

Evet. Bazı çocuklarda disleksi ve DEHB birlikte görülebilir. Böyle durumlarda hem okuma ve yazılı dili işleme alanındaki güçlükler hem de dikkat, planlama ve görevi sürdürme alanındaki güçlükler çocuğun öğrenme deneyimini etkileyebilir.

Çocuğun hangi alanda neden zorlandığını anlamak, uygulanacak desteğin doğru planlanması açısından önemlidir.

Aileler nelere dikkat edebilir?

Çocuğun;

• okuma ve yazmada belirgin şekilde zorlanması,

• öğrendiği bilgileri kullanmakta güçlük çekmesi,

• yönergeleri sık sık kaçırması,

• başladığı işi tamamlamakta zorlanması,

• dikkatini uzun süre sürdürememesi,

• akademik görevlerden sürekli kaçınması

gibi durumlar uzun süredir devam ediyorsa ve okul yaşamını belirgin biçimde etkiliyorsa ayrıntılı değerlendirme düşünülmelidir.

Ne zaman uzman desteği alınmalı?

Belirtilerin süresi, hangi ortamlarda ortaya çıktığı ve çocuğun günlük yaşamını ne ölçüde etkilediği önemlidir.

Öğrenme güçlüğü ve dikkat sorunlarının birbirinden ayrılması ya da birlikte bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi için çocuğun gelişimsel, akademik ve davranışsal özelliklerinin bütüncül olarak ele alınması gerekir.

Erken fark edilme ve doğru yönlendirme, çocuğun ihtiyaçlarına uygun desteğin daha erken başlamasına yardımcı olabilir.